Televisie is al tientallen jaren een vast onderdeel van ons dagelijks leven. Bijna iedereen heeft er mee opgegroeid: zaterdagochtend tekenfilms, het journaal aan tafel, of een spannende film op vrijdagavond. De manier waarop we naar de buis kijken is de afgelopen jaren flink veranderd, maar de aantrekkingskracht van bewegend beeld op een scherm is nooit verdwenen. Sterker nog, we kijken meer dan ooit.
Een korte geschiedenis van het scherm
De eerste televisie-uitzendingen in Nederland en België vonden al plaats in de jaren vijftig van de vorige eeuw. In het begin was er maar één zender, en kijken deed je met het hele gezin tegelijk. Het toestel stond centraal in de woonkamer en was een soort meubel op zich. Lange tijd waren programma’s alleen in zwart-wit te zien. Pas in de jaren zeventig werd kleur de nieuwe standaard. Sindsdien volgden de technische verbeteringen elkaar snel op: van buisbeeldscherm naar flatscreen, van standaard definitie naar HD en nu Ultra HD. Het scherm werd groter, dunner en scherper.
Lineaire tv versus streamen
Vroeger bepaalde de omroep wat je keek en wanneer. Je paste je agenda aan het programma aan, niet andersom. Dat is nu compleet anders. Via streamingdiensten als Netflix, Disney+ en Videoland kies je zelf wat je kijkt, op elk moment van de dag. Dit heet ook wel on-demand kijken. Toch heeft lineaire tv, waarbij een zender een vast schema uitzendt, nog steeds een groot publiek. Vooral het nieuws, live sport en grote programma’s als The Voice of Temptation Island trekken nog altijd veel kijkers die op hetzelfde moment inschakelen. De twee werelden bestaan gewoon naast elkaar.
Smart tv en de verbinding met internet
Een moderne televisie is veel meer dan een scherm voor uitzendingen. De meeste nieuwe toestellen zijn zogenoemde smart tv’s: ze zijn verbonden met internet en hebben apps ingebouwd. Je kunt er YouTube op bekijken, muziek op luisteren via Spotify, of direct inloggen op je favoriete streamingplatform. Sommige toestellen reageren op je stem, zodat je niet eens meer hoeft op te staan om van zender te wisselen. Ook de schermkwaliteit is sterk verbeterd. OLED en QLED zijn technologieën die voor een scherper beeld zorgen met diepere kleuren en betere contrasten. De grens tussen een bioscoop en je eigen woonkamer wordt steeds kleiner.
Hoeveel kijken we eigenlijk nog?
Ondanks de opkomst van sociale media en online video’s blijft het gemiddelde kijkgedrag hoog. In Nederland kijkt de gemiddelde Nederlander nog altijd zo’n drie uur per dag naar beeldschermen, waarvan een groot deel via de traditionele tv. In België liggen de cijfers vergelijkbaar. Wel zien onderzoekers een duidelijk verschil tussen generaties. Jongeren kijken vaker via een tablet of laptop, terwijl ouderen vaker de televisie aanzetten. Toch trekt een grote voetbalwedstrijd of een spannende finale van een populair programma alle leeftijden naar het scherm. Die gezamenlijke kijkervaring, al dan niet in dezelfde kamer, blijft iets eigens hebben dat geen smartphone kan vervangen.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen een smart tv en een gewone tv?
Een smart tv is verbonden met internet en heeft ingebouwde apps waarmee je onder andere kunt streamen, internetten en muziek luisteren. Een gewone tv ontvangt alleen traditionele tv-signalen via antenne, kabel of satelliet en heeft die mogelijkheden niet zonder extra apparatuur.
Wat betekent 4K bij een televisie?
4K verwijst naar de beeldresolutie van een tv. Bij 4K zijn er ongeveer 3840 bij 2160 pixels zichtbaar op het scherm. Dat is vier keer zoveel als Full HD, waardoor het beeld veel scherper en gedetailleerder is, vooral op grote schermen.
Kan ik mijn oude tv aansluiten op een streamingdienst?
Als je tv geen smart tv is, kun je toch streamen via een externe mediaspeler, zoals een Chromecast, Amazon Fire Stick of Apple TV. Je sluit zo’n apparaatje aan op de HDMI-poort van je tv en hebt dan toegang tot streamingdiensten.
Is kijken via een streamingdienst duurder dan gewone tv?
De kosten hangen af van welke diensten je gebruikt. Een basisabonnement op Netflix of Disney+ kost enkele euro’s per maand. Veel mensen combineren meerdere diensten, wat de totale kosten kan laten oplopen. Een gewoon tv-abonnement via de kabel of een schotelantenne heeft ook maandelijkse kosten, dus een directe vergelijking is niet eenvoudig te maken.
