Een lood afvoer is een afvoerstuk van lood dat op een plat dak of dakrand wordt gebruikt om regenwater gecontroleerd af te voeren. Lood wordt voor dit doel al eeuwenlang toegepast, en dat is niet zonder reden: het materiaal is extreem duurzaam, goed te vormen en bestand tegen weersinvloeden die andere materialen sneller aantasten.
Of je nu een plat dak onderhoudt, een dakoverstekke afdicht of een kiezelbak plaatst, de loden afvoer speelt daarin een sleutelrol. In dit artikel lees je precies wat een lood afvoer doet, welke varianten er zijn en waar je op moet letten bij de keuze en montage.
Wat doet een lood afvoer precies?
Een lood afvoer zorgt ervoor dat regenwater dat op een plat dak of in een kiezelbak verzamelt, gecontroleerd wordt afgevoerd naar de riolering of regenwateropvang. Zonder goede afvoer blijft water staan, wat op termijn leidt tot lekkages, houtrot of schade aan de dakconstructie.
De loden afvoer sluit naadloos aan op de dakbedekking omdat lood makkelijk te kneden en te solderen is. Hierdoor is de overgang tussen dakbedekking en afvoerpijp volledig waterdicht te maken, iets wat met harde kunststof of stalen aansluitingen moeilijker te bereiken is op onregelmatige vlakken.
Soorten loden afvoeren
Er zijn verschillende uitvoeringen verkrijgbaar, afhankelijk van waar en hoe de afvoer wordt toegepast:
- Platte loden afvoer: wordt verwerkt in een vlak dak of kiezelbak en heeft een lage opbouwhoogte. Het water stroomt horizontaal of licht hellend naar de afvoer toe.
- Loden dakafvoer met korf of rooster: een rooster of bladvanger zit bovenop de afvoer om verstopping door bladeren en vuil te voorkomen. Zeker bij bomen in de buurt is dit geen overbodige luxe.
- Loden kiezelbakafvoer: speciaal ontworpen voor daken met een grindlaag (kiezelbak). De afvoer heeft een ruimer oppervlak zodat water ook door het grind heen gemakkelijk wegloopt.
- Vorkafvoer of hoekafvoer: voor dakranden of hoeken waar water zich ophoopt en via de gevel of dakrand moet worden afgevoerd.
De dikte van het lood (aangeduid in millimeters of als loodcode) varieert per toepassing. Voor afvoeren op een plat dak wordt doorgaans lood van 1,8 tot 2,5 mm dikte gebruikt, afhankelijk van de belasting en lokale weersomstandigheden.
Lood afvoer bij een kiezelbak
Een kiezelbak is een verdiepte dakrand met een grindlaag die water tijdelijk vasthoudt en filtert voordat het de afvoer bereikt. De loden afvoer in een kiezelbak moet groot genoeg zijn om ook bij hevige regenval het water snel te verwerken. Een te kleine afvoer leidt bij extreme buien tot overstroming van de kiezelbak, met alle gevolgen van dien.
Bij de kiezelbakafvoer is de aansluiting op de loden mantel extra belangrijk. Lood laat zich goed solderen of inklappen rondom de afvoermond, waardoor er geen kier ontstaat tussen het lood en de afvoerpijp. Controleer bij onderhoud regelmatig of het grind de afvoer niet heeft verstopt en of de loodaansluiting nog strak zit.
Montage: waar let je op?
Bij het monteren van een lood afvoer zijn een paar punten van belang die je echt niet wilt overslaan:
- Juiste diameter: de afvoer moet zijn afgestemd op het dakoppervlak dat hij moet verwerken. Een te smalle afvoer raakt snel verstopt of is onvoldoende bij hevige neerslag.
- Waterpas plaatsen: de afvoer zelf moet recht en vlak worden geplaatst. Een scheve montage zorgt voor lek langs de rand of slechte doorstroom.
- Hechting met dakbedekking: lood wordt om de afvoermond heen gelegd en vastgezet door inkloppen of solderen. Gebruik dakbitumen of loodkit voor extra afdichting op de overgang.
- Rooster of korf monteren: voorkom verstopping door altijd een rooster of bladkorf te plaatsen. Controleer dit minstens twee keer per jaar, bij voorkeur in de herfst en het vroege voorjaar.
- Verbinding met het riool: de onderkant van de afvoer sluit aan op de hemelwaterafvoer (HWA) of het gemengde riool. Zorg dat deze verbinding waterdicht is en geen losse koppeling heeft die bij temperatuurwisseling kan krimpen of uitzetten.
Lood afvoer vervangen of bijwerken
Lood gaat bij goed onderhoud tientallen jaren mee, maar een loden afvoer kan op den duur corroderen, scheuren of loslaten door thermische uitzetting en inkrimping. Zichtbare witte poeder- of uitbloei op het lood (patinavorming) is normaal en juist beschermend. Scheuren, losliggende randen of roestvorming in de aansluitende pijp zijn wél een signaal om in te grijpen.
Bijwerken kan met loodkit of door een nieuw stuk lood te solderen over de beschadiging. Is de afvoer zelf versleten of heeft hij de verkeerde maat, dan is vervangen de betere keuze. Lood is volledig recyclebaar, dus de oude afvoer hoef je niet als chemisch afval te behandelen; de meeste metaalrecyclagebedrijven nemen het aan.
Een loden afvoer is een bewezen, duurzame oplossing voor platte daken en kiezelbakken. Kies de juiste maat, zorg voor een solide aansluiting op de dakbedekking en het riool, en houd het rooster twee keer per jaar schoon. Dat is eigenlijk alles wat een loden dakafvoer van je vraagt om jarenlang probleemloos te functioneren.
