Hoe groot een tuinhuis mag zijn, hangt af van de grootte van je tuin. In een tuin kleiner dan 100 m² mag je maximaal 50% bebouwen zonder vergunning. In een tuin van 100 m² of groter gelden vaste maximale oppervlaktes. De exacte grenzen zijn vastgelegd in het Besluit omgevingsrecht (Bor), maar je gemeente kan eigen regels hanteren die strenger zijn.
De maximale afmetingen van een tuinhuis zonder vergunning
De landelijke regels in Nederland onderscheiden twee situaties, afhankelijk van hoe groot je achtertuin of zijtuin is:
- Tuin kleiner dan 100 m²: je mag maximaal 50% van de tuinoppervlakte bebouwen met bijgebouwen samen. Heb je een tuin van 80 m², dan mag je dus maximaal 40 m² aan bijgebouwen plaatsen (inclusief een al bestaande schuur of overkapping).
- Tuin tussen 100 en 300 m²: maximaal 50 m² aan bijgebouwen, maar nooit meer dan 50% van de tuinoppervlakte.
- Tuin groter dan 300 m²: maximaal 50 m² plus 10% van het deel van de tuin dat groter is dan 100 m², met een absoluut maximum van 150 m².
Naast het oppervlak gelden er ook regels voor de hoogte. Een tuinhuis mag bij een plat dak niet hoger zijn dan 3 meter. Met een schuin dak mag de nok hoger zijn, maar de goothoogte mag maximaal 3 meter bedragen. Staat het tuinhuis op minder dan 1 meter van de erfgrens, dan geldt een maximale hoogte van 5 meter.
Rekenvoorbeeld: hoe groot mag jouw tuinhuis zijn?
Stel: je tuin is 200 m² groot. Je hebt al een kleine schuur van 10 m² staan. Dan mag je in totaal 50 m² aan bijgebouwen hebben. Dat betekent dat je tuinhuis maximaal 40 m² groot mag zijn. Wil je groter? Dan heb je een omgevingsvergunning nodig.
Heb je een tuin van 400 m²? Dan reken je als volgt: 50 m² als basisoppervlak, plus 10% van het deel boven de 100 m². Dat is 10% van 300 m² = 30 m². Het maximum is dan 80 m², maar nooit meer dan 150 m². Heb je al niets anders staan, dan mag jouw tuinhuis dus 80 m² groot zijn.
Wanneer heb je toch een vergunning nodig?
Zelfs als je binnen de maten blijft, zijn er situaties waarin je alsnog een omgevingsvergunning moet aanvragen. Dat is het geval als:
- je tuinhuis in een beschermd stads- of dorpsgezicht staat
- het bestemmingsplan of de welstandscommissie aanvullende eisen stelt
- het gaat om een monumentaal pand of een pand in een monumentale omgeving
- je tuinhuis bewoond wordt of als zelfstandige woonruimte dient
Controleer altijd eerst het bestemmingsplan van jouw gemeente via het omgevingsloket (omgevingsloket.nl). Gemeenten mogen de landelijke regels aanscherpen, en soms is in een bepaalde wijk helemaal geen bijgebouw toegestaan, ongeacht de grootte.
Voorwaarden naast de maximale grootte van een tuinhuis
Een tuinhuis mag alleen vergunningvrij geplaatst worden in het achtererfgebied of het zij-erfgebied (als dat niet grenst aan een openbaar pad of weg). Plaatsing in de voortuin is vrijwel nooit vergunningvrij mogelijk. Het tuinhuis moet ook een functioneel karakter hebben, zoals opslag, hobby of tuingebruik. Zodra er gewoond wordt, verandert de situatie juridisch.
Verder moet het tuinhuis een “bijbehorend bouwwerk” zijn: het moet horen bij het hoofdgebouw op het perceel. Een vrijstaand tuinhuis op een perceel zonder woning kan dus niet zomaar vergunningvrij geplaatst worden.
Controleer vóór de aankoop of plaatsing van een tuinhuis altijd de regels via het omgevingsloket of bij je gemeente. De boetes en verplichte sloopkosten bij een illegaal tuinhuis wegen niet op tegen de moeite van een telefoontje vooraf.
