Als je afvoer borrelt na het doorspoelen van het toilet, de wasmachine of de vaatwasser, maar het water wel gewoon wegloopt, wijst dat bijna altijd op een probleem met de luchttoevoer in het afvoersysteem. Het borrelgeluid ontstaat doordat lucht de verkeerde kant op wordt gezogen of gedrukt door het stromende water. Je hoeft niet direct in paniek te raken, want de afvoer hoeft er niet door verstopt te raken. Maar negeer het niet te lang, want het kan een voorbode zijn van een groter probleem.
Waarom een afvoer borrelt na gebruik
In een goed werkend afvoersysteem stroomt water weg en wordt tegelijkertijd lucht aangevoerd via een ontluchting, meestal een pijp die uitkomt op het dak. Die luchttoevoer zorgt ervoor dat er geen onderdruk ontstaat in de afvoerpijp. Zodra die ontluchting gedeeltelijk geblokkeerd is, of als de afvoerpijp te vol staat, trekt het stromende water lucht mee uit naburige sifons of afvoerpunten. Dat is het borrelende geluid dat je hoort.
Een sifon is het gebogen stuk pijp onder een wastafel of gootsteen. Die bocht staat altijd vol water en vormt zo een afsluiting tegen vieze geuren uit het riool. Als de lucht door die sifon getrokken wordt, hoor je geborrel. Bij een ernstigere onderdruk kan de sifon zelfs leeg gezogen worden, waarna rioollucht je huis binnenkomt. Dat is het moment waarop je echt actie moet ondernemen.
Veelvoorkomende oorzaken van het borrelgeluid
Er zijn een paar concrete oorzaken die je zelf kunt nagaan:
- Verstopte of geblokkeerde dakontluchting. Bladeren, vogelnestjes of opgedroogd vuil kunnen de ontluchtingspijp op het dak afsluiten. Zonder goede luchttoevoer kan het systeem niet goed functioneren.
- Gedeeltelijke verstopping in de afvoerleiding. Een afvoer die niet volledig verstopt is, maar wel smaller is geworden door vetaanslag, zeepkorst of vuilophoping, kan alsnog een zuigend effect veroorzaken op naburige afvoeren.
- Te kleine of verkeerd geïnstalleerde ontluchting. Dit speelt vaker bij oudere woningen of bij recent verbouwde badkamers waar de ontluchting niet goed is meegenomen in het nieuwe ontwerp.
- Afpompen van wasmachine of vaatwasser. Beide pompen grote hoeveelheden water tegelijk weg. Dat geeft een korte, krachtige puls in de afvoerpijp, die bij een onvoldoende geventileerd systeem direct leidt tot geborrel in andere afvoeren. Dit is precies het patroon dat herkend wordt bij afvoeren die borrelen terwijl ze zelf wel gewoon goed doorlopen.
Zelf controleren of er een probleem is
Let eerst goed op wanneer het geborrel precies optreedt. Borrelt één specifieke afvoer terwijl een andere in gebruik is, dan is de kans groot dat het een luchtprobleem is in de gedeelde afvoerleiding. Borrelt de afvoer die je zelf net gebruikt ook na, en loopt het water trager weg dan normaal, dan wijst dat eerder op een gedeeltelijke verstopping in die specifieke afvoer zelf.
Je kunt zelf de sifons controleren op vuil en ze doorspuiten. Ook kun je, als je daar veilig bij kunt, de dakontluchting bovenop het dak bekijken. Zit er een vogelnest of een prop bladeren in, verwijder die dan voorzichtig. Let op: klimmen op het dak is niet zonder risico, inschat dat eerlijk.
Wanneer je een loodgieter inschakelt
Schakel een loodgieter in als je rioollucht ruikt in huis, als meerdere afvoeren tegelijk borrelen of als het geluid na het schoonmaken van de sifons en het doorspoelen van de afvoeren niet verdwijnt. Een loodgieter kan met een camera de afvoerleiding inspecteren en zo precies zien waar de verstopping of de fout in de ontluchting zit. Dat bespaart prutsen en geeft zekerheid.
Geborrel dat af en toe voorkomt bij een grote afvoerpuls van de wasmachine, maar daarna direct stopt en waarbij je geen geuroverlast hebt, is in de meeste gevallen niet acuut. Houd het in de gaten en kijk of het erger wordt. Verslechtert de situatie of ruik je rioolgassen, wacht dan niet af.
