Televisie is al meer dan zeventig jaar een vast onderdeel van ons dagelijks leven. Wat begon als een groot, zwaar kastmeubel in de woonkamer, is uitgegroeid tot een flinterdun scherm dat aan de muur hangt. De manier waarop we kijken is veranderd, het aanbod is groter dan ooit en toch blijft de buis een plek waar mensen samenkomen. Of het nu gaat om het nieuws, een spannende serie of een live sportwedstrijd: het scherm trekt ons nog steeds aan.
De geschiedenis van de tv: van zwart-wit naar ultra hd
De eerste televisies die huishoudens bereikten, waren in zwart-wit en konden maar een paar zenders ontvangen. In Nederland begon de regelmatige uitzending in 1951, in België iets later. De beelden waren vaag en het geluid kraakte soms flink. In de jaren zestig en zeventig werd de tv een echt gezinsapparaat. Het hele gezin ging samen voor het toestel zitten om naar populaire programma’s te kijken. Kleurentelevisie deed in de jaren zeventig zijn intrede en dat voelde als een grote sprong vooruit. Daarna volgden de flatscreens, de plasmaschermen en later de lcd en oled schermen die we nu kennen. Tegenwoordig zijn er schermen met een resolutie van 4K of zelfs 8K, waarbij elk detail glashelder zichtbaar is. De kwaliteit van het beeld is in tientallen jaren tijd enorm verbeterd.
Streamingdiensten veranderen het kijkgedrag
Vroeger bepaalde de omroep wanneer jij naar je favoriete programma kon kijken. Miste je een aflevering, dan had je gewoon pech. Dat is volledig veranderd. Streamingdiensten zoals Netflix, Disney+ en Videoland geven kijkers de vrijheid om zelf te kiezen wat ze kijken en wanneer. Binge-watching, waarbij je meerdere afleveringen achter elkaar kijkt, is een begrip geworden dat iedereen kent. Vooral jongeren kijken steeds minder lineair, dus via een gewone zender op een vast tijdstip. Ze zoeken zelf content op en springen van serie naar serie. Toch verdwijnen de traditionele zenders niet. Live televisie blijft populair voor sportevenementen, grote verkiezingsavonden en programma’s zoals talentshows of nieuwsuitzendingen. De combinatie van beiden lijkt voorlopig de norm.
Smart tv en de verbinding met internet
Een moderne tv is eigenlijk een computer die aan de muur hangt. Smart tv’s zijn verbonden met het internet en hebben apps aan boord waarmee je direct kunt streamen, YouTube kunt bekijken of door sociale media kunt scrollen. Je hebt geen aparte mediaspeler meer nodig. Veel toestellen reageren op spraakopdrachten, zodat je zonder afstandsbediening van zender kunt wisselen of een serie kunt starten. Ook zijn er schermen die zich aanpassen aan de lichtomstandigheden in de kamer, zodat het beeld altijd prettig oogt. De integratie met andere apparaten in huis, zoals tablets en smartphones, maakt het mogelijk om content op elk moment voort te zetten op een ander scherm. Begon je een film op de televisie? Dan ga je gewoon verder op je telefoon onderweg.
Televisie als spiegel van de samenleving
Wat er op de buis verschijnt, zegt veel over de tijd waarin we leven. In de jaren tachtig domineerden quiz- en spelshows het scherm. Later kwamen de realityprogramma’s, waarbij gewone mensen de hoofdrol speelden. Denk aan formats zoals Big Brother of The Voice, die miljoenen kijkers trokken. Ook bekende gezichten uit de Belgische en Nederlandse media, zoals presentatoren en acteurs, worden groot via het kleine scherm. Maatschappelijke thema’s krijgen steeds vaker een plek in series en documentaires. Onderwerpen die vroeger taboe waren, worden nu openlijk besproken in televisieprogramma’s. Dat maakt de tv niet alleen een bron van vermaak, maar ook een middel om na te denken over wat er in de wereld gebeurt. Het scherm is daarmee meer dan entertainment: het is een venster op de wereld.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen oled en qled?
Een oled scherm maakt gebruik van organische pixels die zelf licht geven. Daardoor zijn de zwarten diep en het contrast hoog. Een qled scherm gebruikt een led achtergrondverlichting met een speciale laag die de kleuren versterkt. Qled schermen zijn vaak helderder, oled schermen scoren beter op contrast en kijkhoek.
Hoeveel uur televisie kijkt de gemiddelde Nederlander per dag?
De gemiddelde Nederlander kijkt ongeveer twee tot drie uur per dag naar televisieprogramma’s, inclusief gestreamde content. Ouderen kijken gemiddeld meer dan jongeren, die vaker kiezen voor korte video’s op hun telefoon of tablet.
Heeft een smart tv altijd een internetverbinding nodig?
Een smart tv werkt ook zonder internet voor gewone tv-zenders via de antenne of kabel. Voor streaming apps, software-updates en online functies is een internetverbinding wel nodig. Zonder internet mis je dus een groot deel van wat een smart tv te bieden heeft.
Wat betekent hdr bij televisieschermen?
Hdr staat voor high dynamic range. Het zorgt ervoor dat een scherm een groter verschil laat zien tussen de lichtste en donkerste delen van het beeld. Daardoor zien kleuren er levendiger uit en oogt het beeld realistischer. Niet alle content ondersteunt hdr, maar steeds meer films en series worden ermee opgenomen.
