Een hwa afvoer is een pijpsysteem dat regenwater van het dak naar het riool of de bodem afvoert. HWA staat voor hemelwaterafvoer, en dat zegt precies wat het doet: het vangt het water op dat via de dakgoot stroomt en leidt het gecontroleerd weg. Zonder een goed werkende hwa afvoer kan regenwater langs de gevel lopen, vochtschade veroorzaken en de fundering aantasten.
Hoe een hwa afvoer is opgebouwd
Een hemelwaterafvoersysteem bestaat uit een aantal vaste onderdelen. De dakgoot vangt het regenwater op en leidt het naar de bovenste opening van de hwa buis. Via de verticale afvoerpijp stroomt het water omlaag, langs de gevel, tot aan de aansluiting op het riool of een infiltratievoorziening in de grond. Tussendoor zitten hulpstukken zoals bochten, verloopstukken en klemmen die de pijp op zijn plek houden en de richting sturen waar nodig.
De meest gebruikte hulpstukken zijn de ovaal-naar-rond overgang (van de goot naar de ronde pijp), een 87-gradenbochtje onderaan de pijp en wandklemmen op regelmatige afstand. Bij een langere gevel of een groot dakoppervlak kunnen meerdere hwa afvoerpijpen naast elkaar nodig zijn.
PVC of zink: welk materiaal kies je?
De twee meest voorkomende materialen voor een hwa afvoer zijn pvc en zink. PVC is licht, goedkoop en eenvoudig te verwerken. Het is bestand tegen regen, schimmel en vorst en vraagt weinig onderhoud. De levensduur van pvc afvoerpijpen ligt doorgaans tussen de 25 en 50 jaar, afhankelijk van kwaliteit en blootstelling aan uv-licht.
Zink is robuuster van uitstraling en past beter bij traditionele of monumentale gebouwen. Het is duurder in aanschaf en verwerking, maar gaat bij goed onderhoud langer mee. Aluminium is een derde optie: licht, roestvrij en steeds vaker gebruikt als alternatief voor zink. Voor nieuwbouw en verbouwingen is pvc de meest gekozen optie, vooral omdat het makkelijk op maat te zagen is en overal verkrijgbaar.
Standaard maten van hwa buizen
HWA buizen komen in vaste diameters. De meest voorkomende maten voor woningen zijn 80 mm en 100 mm. Een buis van 80 mm is geschikt voor kleinere dakoppervlakken, terwijl 100 mm de standaard is voor de meeste reguliere woningen. Bij grote daken of platte daken met veel oppervlak kan een diameter van 125 mm of groter nodig zijn.
De benodigde diameter hangt af van het dakoppervlak en de neerslagnorm in jouw regio. Een vuistregel: per 50 vierkante meter dakoppervlak heb je ruwweg één afvoerpijp van 80 tot 100 mm nodig. Bij twijfel rekent een installateur of bouwmarktmedewerker dit snel voor je na.
Aansluiting op riool of infiltratie
Onderaan de hwa afvoer heb je twee mogelijkheden: aansluiten op het gemengde of gescheiden riool, of het water in de bodem laten infiltreren. In veel gemeenten is er tegenwoordig een gescheiden rioolstelsel. Dat betekent dat regenwater apart wordt afgevoerd van het vuilwater. Het hemelwater gaat dan naar het oppervlaktewater of een wadi, niet naar de zuivering.
Sommige gemeenten stimuleren infiltratie in de eigen tuin actief, soms via subsidies. Daarbij leidt je de hwa afvoer naar een infiltratiekrat of een grindpakket onder de grond. Dat vermindert de belasting op het riool en is goed voor het grondwater. Controleer bij jouw gemeente welke aansluiting van toepassing is en of er lokale regels gelden.
Veelgemaakte fouten bij de hwa afvoer
Een te kleine diameter kiezen is een van de meest voorkomende fouten. Bij hevige neerslag stroomt het water dan over de goot heen in plaats van weg. Verder wordt de onderlinge afstand tussen wandklemmen soms te groot gehouden, waardoor de pijp gaat doorzakken of losraat. Standaard geldt een klemafstand van ongeveer 150 cm voor rechte pijpdelen.
Een andere valkuil is het vergeten van een rooster of bladvanginzet bovenin de pijp. Zonder dat zitten bladeren en ander vuil snel de buis dicht. Dat leidt tot wateroverlast en kan de goot beschadigen. Zo’n bladvanger is een kleine investering die veel ellende voorkomt.
Let bij pvc ook op de verbindingen. Pvc-buizen worden gelijmd of gescoven afhankelijk van het systeem. Gebruik altijd de bijbehorende primer en lijm voor pvc, zodat de verbinding waterdicht blijft. Een slecht geplakte verbinding lekt bij de eerste harde regenbui.
Een goed geplaatste hwa afvoer is nauwelijks zichtbaar maar doet heel veel werk. Kies de juiste maat voor jouw dakoppervlak, zorg voor degelijke bevestiging en sluit aan op de juiste afvoerroute. Dan heb je er jarenlang geen omkijken naar.
